Paranormasight: The Mermaid’s Curse - De eeuwige vloek van het vervolg

Het lijkt deze maand wel kerstmis. Eerst Paranormasight: The Seven Mysteries of Honjo waar ik in één ruk doorheen heb kunnen spelen, en nu de mogelijkheid om het tweede deel te mogen reviewen! Ook in deze review probeer ik zo min mogelijk spoilers te geven, want de kracht van een goede mysterie titel is beschikken over zo min mogelijk voorkennis.

Voor wie nog geen kennis heeft mogen maken met de Paranormasight-serie: van harte welkom. Maak je klaar voor moord, mysterie en mythes in het Japan van de jaren ‘80. Ik kan er natuurlijk niet omheen om The Mermaid’s Curse te vergelijken met The Seven Mysteries of Honjo, en ik raad je van harte aan The Seven Mysteries of Honjo te spelen voordat je dit spel probeert. Dat spel wist mij volledig te pakken (ik gaf het dan ook een 9) en ik ben met hoge verwachtingen aan de tweede titel in de serie begonnen. Paranormasight: The Mermaid’s Curse wordt door ontwikkelaar Square Enix een “supernatural mystery adventure” genoemd. Dus voor wie het eerste deel te griezelig vond, lijkt dit wellicht een minder ingrijpende manier om kennis te maken met de Paranormasight reeks. Of toch niet…?

Japanse geschiedenisles

Ik wil toch even terugkomen op het door Square Enix toegekende label “supernatural mystery adventure”, dat ik graag zou willen omdopen tot “supernatural history adventure”. Het is meer een les in Japanse folklore en de topografie van de Mie prefectuur dan een mystery game. Nu ben ik niet vies van de verweving van geschiedenis in het verhaal van een spel, maar je besteedt gevoelsmatig meer dan een derde van je speeltijd aan het doorgronden van mythes en sages. Dialogen variëren van de evolutie van namen van bepaalde gebieden door de jaren heen tot de verweving van oorlogen en de daaruit voortvloeiende vloeken en diens implicaties op de nu nog bestaande volksvertellingen. En dat terwijl we hier eigenlijk waren voor een “supernatural mystery adventure”. 

Begrijp me niet verkeerd: ik heb The Seven Mysteries of Honjo geprezen voor de verweving van context en achtergrond in het verhaal, maar er bestaat ook iets als overdrijven. Er worden erg veel verwarrende verhalen door elkaar heen verteld, vooral veel namen en veel relaties tussen historische figuren. Ook wordt daadwerkelijke geschiedenis van de regio tegelijkertijd met informatie uit mythes gepresenteerd, waardoor het vaak onduidelijk is wat waarheid en wat mythe is. The Mermaid’s Curse lijkt te veel informatie aan de speler te willen geven over de geschiedenis en het hoe, wat, waar en waarom. En als je als schrijver zoveel extra informatie nodig hebt om je verhaal logisch en volgbaar te maken, gaat er in mijn beleving ergens iets niet goed. Ik geloof in de kunst van het weglaten, informatie voor zichzelf laten spreken en de speler niet overal bij de hand te nemen en naar de oplossing te leiden. En ik begrijp dat je als schrijver iedere keuze, ieder plotpunt en ieder personage volledig wil uitleggen, maar juist dat maakt dit spel op momenten verwarrend en erg langzaam.

Bekende en onbekende spelelementen

Wie The Seven Mysteries of Honjo heeft gespeeld, zal veel van de mechanieken van het spel herkennen. Ze kennen eenzelfde soort storyline, eenzelfde soort mysterie en herkenbare elementen die je tijdens het spelen tegenkomt. Mijn excuses dat ik daar zo vaag over blijf, maar ik wil zo min mogelijk verklappen. Niet alleen lijkt The Mermaid’s Curse erg op zijn voorganger; er worden ook veel directe verwijzingen gemaakt naar het eerste spel. Sommigen overduidelijk, bijvoorbeeld wanneer er letterlijk gerefereerd wordt aan de “gebeurtenissen in Tokyo van vorig jaar”, maar sommigen ook verstopt als easter eggs in bijvoorbeeld namen van personages. 

Toch is het vervolg in de reeks op bepaalde fronten ook anders. Een voorbeeld hiervan is de duikers minigame. Zodra je start met het spel, word je (letterlijk, haha) ondergedompeld in de wereld van ama diving, een traditionele manier van duiken zonder duikuitrusting waarmee schaal- en schelpdieren en andere schatten van de zeebodem worden verworven. De minigame beschikt over alle ingrediënten om je een half uurtje zoet te houden: level progressie, upgrades en een volledig gebied onder water om te verkennen, inclusief een aantal leuke verrassingen. Ten opzichte van de uitsluitend point-and-click-acties in de eerste titel voegt dit een welkome afwisseling aan de visual novel toe, al kun je er natuurlijk over twisten of een visual novel dit soort spelelementen echt nodig heeft en of het daadwerkelijk iets aan dit spel heeft toegevoegd. Ik heb me er in ieder geval mee geamuseerd, al was het maar voor even.

Vindingrijkheid of voorspelbaarheid

Wat mystery games in mijn optiek zo leuk maakt, is dat je telkens wordt geconfronteerd met je eigen onoplettendheid, of het feit dat iets of iemand je te slim af is. Tenzij je goed oplet, je documenten leest en je deductievermogen scherp genoeg is. Nu lijkt het antwoord van The Mermaid’s Curse op alle mysteries “gewoon lezen” te zijn. Ben je van nature geneigd om sneller door dialogen heen te klikken en geen achtergronden in je files na te lezen, dan is het oplossen van de mysteries in het verhaal nagenoeg onmogelijk. Maar ben je wél een oplettende en nauwkeurige speler, dan voelt het bijna als kinderspel en hoef je amper zelf na te denken. Die balans lijkt niet helemaal optimaal. Natuurlijk is het voor doorgewinterde mystery game-fanaten ook fijn om het bij het rechte eind te hebben, maar dat gevoel is beduidend minder sterk wanneer de uitkomsten enorm voorspelbaar zijn. Met letterlijke verwijzingen naar documenten en namen, overduidelijke knipogen naar bepaalde personages of feiten die door het verhaal meermaals zijn besproken, laten sommige mysteries wel erg weinig aan de verbeelding over. En zo grondig heb ik echt niet door alle documentatie heen gelezen. De manier waarop ik tot eureka-momenten kwam, voelde te eenvoudig, als een onverdiend schouderklopje voor matig speurwerk. Wellicht ben ik hier als liefhebber erg kritisch op, maar vooral in verhouding tot de eerste titel in de reeks voelt alles nét wat te makkelijk. Wederom, zonder al te veel te verklappen, maakt de ontknoping op het einde veel goed. Daar heb ik echt een paar uur mijn hoofd over gebroken. Hieraan zie je dan ook duidelijk dat de schrijvers hun creativiteit echt niet kwijt zijn, maar er in de vordering van het verhaal een aantal ongelukkige keuzes zijn gemaakt.

Zo snel als een… schildpad?

Zonder al te veel weg te geven, moet ik zeggen dat het verhaal erg laat op gang komt. De interesse die ik aan het begin van het verhaal had, ebde langzaam weg in het midden van het spel. Daar werd de verhouding tussen spel en verhaal pijnlijk zichtbaar. Luisteren en lezen over geschiedkundige feiten en ingewikkelde mythes heeft zeker belang voor het verhaal en voor de context van het spel, maar dat had meer over de volledige lengte moeten worden uitgesmeerd. Het voelt als een stijgende lijn van aandacht en actie in het begin, naar een enorme dip in actie en daadwerkelijk spel in het midden, waarna een enorme piek in plotontwikkeling en actie volgt rondom de ontknoping. Daarmee wil ik niet direct iets negatiefs zeggen over de kwaliteit van het schrijfwerk, maar wel over de pacing en de spelervaring van de speler. De plot progressie heeft echt het tempo van een schildpad. Ik vermoed dat veel spelers, hoe gemotiveerd ze ook zijn, halverwege het mes in het varken laten steken. Het spel is op een gegeven moment niet meer vooruit te branden, en de Japanse familienamen, eilandnamen en titels van saga’s vliegen je om de oren, zonder een echt gevoel van progressie of uitdaging. Dat gezegd hebbende; de aanhouder wint, en wie het geduld kan opbrengen om door de muur aan informatie heen te breken, wordt beloond met een wederom prachtig geschreven plot. Toch vind ik het een absoluut punt van kritiek op de keuzes die de ontwikkelaars hebben gemaakt.

Conclusie

Stond The Mermaid’s Curse eigenlijk al met 1-0 achter door het fantastische eerste deel? Wellicht, maar dat is helaas het lot van een vervolg, of het nu een spel, een film of een serie is. Na het volledig uitspelen, vind ik het een interessant verhaal met een sterke ontknoping, maar ik ben toch wat teleurgesteld in bepaalde keuzes van de ontwikkelaars. Ik had dit spel een zoveel betere spanningsboog gegund, want het heeft alle elementen om een geweldig vervolg op het eerste deel te zijn. Hoe goed het mysterie in elkaar steekt, kregen we helaas pas erg laat te zien, een punt waarop veel spelers vermoedelijk al zijn afgehaakt. Ik hoop dat de ontwikkelaars, wanneer ze aan een derde titel in de reeks gaan werken, waar ik enorm op hoop, terugkijken op de keuzes die ze in hun eerste deel hebben gemaakt omtrent gelijkmatigere verdeling van actie en context. Het ontbreekt de schrijvers namelijk absoluut niet aan creativiteit en potentie, enkel aan het komen tot een juiste verhouding tussen verhaal en spel. En ze weten maar al te goed hoe ze dat wél goed doen.